logo «Awesta, głos z przeszłości, który powraca»

    Objawienie Boga Ahura Mazdy dane Zaratustrze

    Wysublimowane przesłanie Zaratustry pozostaje tak samo aktualne dzisiaj jak wtedy, gdy zostało objawione.

    Inne później powstałe religie wchłonęły wiele jego cech, które następnie ukształtowały świat, jaki znamy dzisiaj.

    Historia Prawo Zwyczaje Część 2

     

    http://zoroastryzm.do.am/

     

    7 faktów na temat głównej etnolingwistycznej metody analizy kultury Słowian

    Nasza Słowiańska Kultura


    "Geografia językowa jako jedna z metod jest absolutnie niezbędna do szczegółowego studium języka, ale trzeba mieć świadomość, że rozważając atlas dialektologiczny, powinno się zauważyć, że wiele izoglos, czyli linii na mapie pokazujących zjawiska językowe może odzwierciedlać nie tylko przeszłość języka, ale mogą też świadczyć o niektórych innowacjach językowych".

    Specjaliści w dziedzinie tradycyjnej słowiańskiej kultury i wiary stwierdzają, czego można się nauczyć, studiując teksty folklorystyczne i semantycznie załadowane elementy języka.

    Rekonstrukcja kultury przedsłowiańskiej jest naukową rekonstrukcją najstarszego stanu tradycji kulturowej narodów słowiańskich za pomocą zestawu specjalnych metod etnolingwistycznych. Idea rekonstrukcji, która obejmuje teksty folklorystyczne, obrzędy, realia etnograficzne metodami językowymi, została po raz pierwszy wysunięta na początku XX wieku.

    W szkołach etnolingwistycznych wszystkie słowiańskie tradycje ludowe badane w ramach rekonstrukcji są rozumiane jako osobliwe dialekty niegdyś zjednoczone, ukształtowane przed tysiącleciami kultury przedsłowiańskiej, z której się rozwinęły. Ponadto kultura ta obejmuje system wierzeń, kalendarz i rytuały rodzinne, system wartości i norm społecznych, praktyki religijne i główne elementy obrazu świata, co oznacza, jak ten lud dzielił świat i z jakiego punktu widzenia był postrzegany.

    W latach 60. 70. XX wieku ważnym impulsem do formowania pomysłów na odbudowę kultury przedsłowiańskiej w ramach etnolingwistyki były badania w dziedzinie wierzeń słowiańskich i indoeuropejskiej, gdzie główną metodą była rekonstrukcja zewnętrzna, dla której najważniejszymi jest analiza porównawcza kultury słowiańskiej z kulturami niesłowiańskimi i indoirańskimi.

    Kolejnym impulsem do rozwoju idei rekonstrukcji była semiotyka ze szczególnym naciskiem na kultury jako specjalne systemy symboliczne. Z całą pewnością możemy mówić o możliwości odbudowy naszej kultury, ponieważ istnieją na to wiarygodne źródła, z których badacz może „wyciągnąć” użyteczne informacje o starożytnych warunkach kulturowych. Przede wszystkim jest to język, który zachowuje archaiczne elementy tradycji. Pod tym względem dzieło etnolingwisty można częściowo porównać z dziełem archeologa, który wykopuje ziemię, usuwa kolejne warstwy kulturowe i znajduje kawałki naczyń, monety, narzędzia na różnych głębokościach-dowód na życie poprzednich pokoleń.

    W przeciwieństwie do ziemi, w której warstwy archeologiczne układane są kolejno jedna po drugiej-od późniejszej do bardziej starożytnej, tak w języku stare i nowe elementy (słowa, jednostki frazeologiczne) mieszają się ze sobą. Ważnymi źródłami odbudowy kultury przedsłowiańskiej są teksty folklorystyczne i tradycja ludowa jako całość (wiara, system rytualny, przedmioty rytualne i tym podobne). Takie elementy starożytności (tak zwana „żywa starożytność”) nie są martwymi fragmentami, które pasywnie „utknęły” w kulturze współczesnej. Nadal ewoluują, aktywnie wpływając na obecny teraźniejszość naszej tradycji narodowej i, co najważniejsze, na narodowo-społeczny obraz świata, przejawiając się w świadomości, języku, zachowaniu, praktykach obrzędowych, naszym postrzeganiu i podziale przestrzeni i czasu. Na przykład w podziale świata podkreślamy prawą i lewą stronę, ale jest to nie tylko sposób klasyfikacji przestrzennej świata.

    Elementy te są „obciążone” dodatkowymi znaczeniami kulturowymi, które determinują współczesne rozumienie świata, ale wracają do archaizmu protosłowiańskiego (a szerzej-indoeuropejskiego). Dla odbudowy kultury przedsłowiańskiej ważne jest, aby elementy takie jak prawa lewa-nie tylko sposoby podziału przestrzeni, ale fakt, że są one elementami globalnego systemu binarnego, to znaczy podwójnych opozycji, w których organizowane są wszystkie kultury słowiańskie, takie jak prawica-lewica, mężczyzna-kobieta, życie-śmierć itp.

    Jedną z najważniejszych cech, na których opiera się rekonstrukcja kultury przedsłowiańskiej, jest możliwość wykorzystania danych językowych, folklorystycznych i etnograficznych zebranych na późniejszych etapach rozwoju tradycji słowiańskich w celu zrozumienia, jakie były archaiczne formy tradycji słowiańskiej. Należy pamiętać, że późny etap obejmuje materiały terenowe zebrane od połowy XIX wieku do chwili obecnej.

    Według etnografów i historyków: „... nie przechodzimy od starego do nowego, ale od nowego, nowoczesnego i bliższego nam, do starego, który zniknął, cofając się, rakiem w głąb historii”, ale jeśli możemy skorzystać z późniejszych źródeł, nawet dla nas współczesnych, oznacza to, że wyprawy etnolingwistyczne, które zbierają żywy materiał folklorystyczny w różnych częściach świata słowiańskiego, mają szczególne znaczenie. Tak zwane „strefy archaiczne” najlepiej nadają się do takich wypraw-obszary słowiańskie, które najlepiej zachowują tradycyjny styl życia i tradycyjną kulturę.

    Do rekonstrukcji kultury przedsłowiańskiej konieczna jest wstępna klasyfikacja wykazu szczególnie znaczących jednostek kulturowych, opis ich symbolicznych znaczeń i funkcji, identyfikacja synonimicznej serii jednostek o tym samym znaczeniu. Co to są synonimy?

    Weź na przykład przedmioty takie jak ziarno chleba, mak, piasek, mrówki i liście. Z punktu widzenia zwykłej logiki obiekty te nie są synonimami, ponieważ mają różne znaczenia, ale w kulturze tradycyjnej każdy z tych przedmiotów, oprócz bezpośredniego znaczenia, jest wyposażony w dodatkowe, symboliczne znaczenie różnorodności, fragmentacji i obfitości. W obrzędach obiekty te mogą się wzajemnie zastępować.

    Na przykład podczas suszy, aby przywołać deszcz, studnie skrapiano kroplami wody, które naśladowały krople deszczu, mogły być tak mało garści piasku, jak kilka garści mrówek lub maku. I na tej podstawie wielości, fragmentacji i liczebności mrówki i liście, mak i piasek działają jako synonimy kulturowe.

    Ważną zasadą, która kieruje badaczami w wyborze jednostek kulturowych odpowiednich do odbudowy, jest symboliczne znaczenie tej jednostki dla tradycji słowiańskich. Na przykład wilk lub kukułka posiada w tradycji ważne wartości kulturowe, powstało wiele tekstów na ich temat (baśni, legend, przysłów, wierzeń) oraz lisa lub dzięcioła praktycznie ich pozbawiono. Bierze również pod uwagę powtarzalność tej jednostki w różnych sekcjach kultury, a także jej dialekt, to znaczy rozkład w określonych granicach obszarowych. Oznacza to, że możemy zmapować znaczące jednostki tradycyjnej kultury (motywy wierzeń, działania obrzędowe, przekonania) i uwzględnić ich rozkład dialektów.

    Lokalne rozmieszczenie tego lub innego elementu najprawdopodobniej będzie świadczyć o jego późnym pochodzeniu, gdy kultury te już rozwinęły się niezależnie, a ogólny słowiański charakter tego pierwiastka będzie dowodem jego większej starożytności. Tak więc, analizując semantykę starożytnych wierzeń, czynności obrzędowych, nakazów i zakazów, a także powstałych później przesądów (np. „Pluć przez lewe ramię!”), codziennych praktyk, słownictwa i frazeologii zapisanych w każdej z tradycji słowiańskich i porównując je ze sobą, można zidentyfikować rdzeń wszystkich elementów słowiańskich i przypisane im symboliczne znaczenia.


    Jest to opinia ekspertów naukowych językoznawców, specjalistów etnolingwistyki, arealogii i słowiańskiej kultury tradycyjnej, zajmujący się badaniem słowiańskiej obrzędowości, wiary i tradycyjnej kultury Słowian.

    Ród, rodzina, imię

    Imiona Kanoniczne i Niekanoniczne. Część 2

    Życie Słowian w starożytności


    Imiona zgodne z normami tradycji Słowian - kanonu – i niekanoniczne – niewynikające z tradycji Słowian

    Słowianie, podobnie jak wiele innych ludów, wierzyli, że imię to określa los człowieka i jest niejako kluczem do jego wnętrza.

    Często były dobierane wśród Słowian imiona, którym nadawano specjalne znaczenie. Miały one chronić przed złymi duchami i niemiłymi ludźmi.

    Wraz z nastaniem chrześcijaństwa niekanoniczne imię, zapisane w tradycji religii chrześcijańskiej, zaczęło spełniać funkcję imienia „prawdziwego”. (Imiona niekanoniczne zaczęły stanowić „właściwy” kanon).

    Wraz z przyjęciem chrześcijaństwa funkcje „prawdziwego” i „rzeczywistego” imienia zaczynają spełniać imiona ustalone według kanonu tradycji religii chrześcijańskiej. Porównując obie tradycje, czyli Słowian i chrześcijańską można dostrzec różnicę w tym, która z nich jest kanoniczna i która niekanoniczna. (Tradycja chrześcijan obecna na ziemiach Słowian od nieco ponad 1000 lat i Słowian, starsza o kilka tysięcy lat z własną kulturą, zwyczajami, kultem i wiarą).

    Wśród nich znajdują się imiona kanonizowanych świętych, wymienianych według miesiąca i dnia ich pamięci (tak zwane imiona kalendarzowe lub hagiograficzne) pochodzące z kalendarza kościelnego.

    Do kanonicznych, czyli ustanowionych przez tradycję, należą imiona zaczerpnięte z kalendarza kościelnego, gdzie imiona świętych katolickich są wymieniane według miesiąca i dnia ich pamięci (tak zwany kalendarz lub imiona hagiograficzne). To oczywiście stało i nadal stoi w sprzeczności z tradycją Słowian, gdzie imiona przeważnie wskazywały albo na chwałę Boga, lub miały swoje odniesienia do natury.

    Imiona chrześcijańskie nadawane dziecku podczas chrztu były/są wybierane zgodnie z imieniem świętego lub wielkiego męczennika, którego pamięć była obchodzona w dniu jego urodzin lub chrztu. Imię chrzcielne jest rzadko wymieniane we wczesnych źródłach (do drugiej połowy XV wieku). W zdecydowanej większości przypadków imię chrzcielne zgodnie z ówczesnymi przepisami mogło być używane wyłącznie przez książąt.

    Jednakże dawniej większość ówczesnego społeczeństwa-chłopi, rzemieślnicy, kupcy – byli znani z niekanonicznych (z punktu widzenia kanonu chrześcijańskiego), czyli niechrześcijańskich imion.

    Według przywileju Trzebnickiego (Przywilej trzebnicki), który przedstawia 231 imion rodzimych, imiona chrześcijańskie (Jan, Paweł, Stefan) były w Polsce stosunkowo rzadko stosowane w XII - XIII wieku. Dominowały nazwy pochodzenia słowiańskiego-Chociemir, Przybyrad, Chwalęta i tym podobne.

    Wraz z nadejściem chrześcijaństwa nastąpiła zmiana wykładni kanonicznej imion własnych.

    Ta niekanoniczna forma imion, była bardziej znana i popularna, niż nowa kanoniczna, ustalona przez chrześcijaństwo.

    Niekanoniczna forma imion miała „wewnętrzne”, duchowe znaczenie, oraz dawała jej posiadaczowi pewne cechy przydatne w życiu.

    Wśród słowiańskich nazw można wyróżnić kilka grup:

    Nazwy odzwierciedlające świat zwierząt lub roślin (szczupak, jazgarz, zając, wilk, orzeł, orzech, barszcz);

    Przykłady imion:

    Ze względu na znaczenie, wyróżniamy następujące rodziny imion złożonych:

    Imiona odnoszące się do walki, zawierające leksemy: – bor, Broni-, Kazi-, -pełk, Raci-, -woj., przykładowo: Świętobor, Bronisław, Kazimir, Świętopełk, Racimir, Mściwoj.

    Imiona wyrażające życzenie sławy, bycia bohaterem, zawierające leksemy: Mir-, -mir, Sław-, -sław, dla przykładu: Sławomir, Mirosław, Chwalisław.

    Imiona związane z kultem bóstwa, zawierające leksemy Bog-, -bóg, Trzeb- (ofiara), np.: Bogdan, Bogurad, Trzebiesław, Trzebiemir.

    Imiona nawiązujące do powiązań rodzinnych, relacji pomiędzy członkami rodziny, np.: Siemowit, Miłodziad, Ciecierad, Bratumił, Sulibrat, Siestrzemił, Siestrzewit.

    Imiona ochronne, zawierające leksemy o znaczeniu ujemnym, nadawane w celu odwrócenia od dziecka uwagi złych mocy. Przykładowe imiona mogły zawierać przeczenie „nie” np.: Niemir, Nierad, leksemy powiązane z niepokojem, zamieszaniem, udręką np.: Tomisław, Męcimir, Morzysław, mogły także zawierać leksemy nawiązujące do braku miłości np. Biezdar, Przezmir. Wszystko po to, by chronić małe dziecko.

    Imiona kobiece, tworzono dodając końcówkę -a do imienia męskiego (np. Wszebora czy Stronisława). Niektóre człony występują tylko w imionach kobiecych: -wola (Boguwola, Bohuwola), -cześć (Przybycześć), -wieść (Dobrowieść), -włość (Boguwłość), -żyźń (Dobrożyźń, Świętożyźń). Znane są też złożone imiona żeńskie, których męskie odpowiedniki nie zostały znalezione w średniowiecznych dokumentach: Cirzpisława, Częstobrona, Dobromiła, Dobroniega, Dziadumiła, Ludomiła, Ludźmiła, Niedomira, Nieluba, Niemiła, Włościsława, Wyszeniega.

    Imiona kanoniczne stopniowo zaczęły wypierać imiona niekanoniczne w życiu codziennym, najpierw w środowisku książęcym i bojarskim, a następnie wśród rzemieślników i chłopów. Jednocześnie wiele niekanonicznych nazwisk świeckich i religijnych postaci średniowiecza, kanonizowanych przez kościół, przenosząc je do kalendarzy. 

    » Część 3